TORUŃSKIE STOWARZYSZENIE POMOCY SZKOLE
Toruńskie Stowarzyszenie Pomocy Szkole
Klub przodujących szkół
           Klub Przodujących Szkół to nazwa ogólnopolskiego ruchu społecznego o charakterze edukacyjnym, który wykrystalizował się w 1985 roku i od samego początku stawiał sobie za cel promowanie szkół wyróżniających się osiągnięciami pedagogicznymi.

    Powstanie KPS należy wiązać z inicjatywą zespołu wychowawczego, któremu przewodził prof. Mikołaj Kozakiewicz. Znakomity pedagog osobiście dokładał wielu starań, by doprowadzić do nadania tej myśli realnego kształtu. Często wypowiadał się na temat potrzeby stworzenia takiej płaszczyzny organizacyjnej, która służyłaby upowszechnianiu pracy i dorobku przodujących szkół w kraju.
    Formułując propozycję utworzenia Klubu Przodujących Szkół profesor czynił to w pewnym sensie na przekór ówczesnym warunkom, kierując się słusznym przekonaniem, że nie tylko w takich, ale i w każdych innych okolicznościach będą istnieć szkoły i nauczyciele, którzy będą chcieli pracować więcej i znacznie lepiej niż wynikałoby to z istniejących obiektywnie możliwości.

    Przynależność do klubu oparta została na zasadzie dobrowolności i w myśl założeń miała sprzyjać refleksji nad rezultatami własnego wysiłku oraz zachęcać do podejmowania dodatkowych działań w celu osiągania coraz lepszych wyników kształcenia oraz wychowania dzieci i młodzieży. Miała także służyć popularyzacji dorobku szkół i zespołów nauczycielskich we własnym środowisku, promowaniu w skali kraju szkół podstawowych i ponadpodstawowych, które wyróżniały się osiągnięciami pedagogicznymi oraz twórczymi inicjatywami we wszystkich dziedzinach pracy szkoły, wreszcie stwarzać również możliwość szerokiej wymiany pozytywnych doświadczeń pomiędzy określonymi typami szkół.
    Zakładano, że wraz ze zgłoszeniem akcesu do klubu, szkoły będą musiały przystąpić jednocześnie do spełnienia określonych warunków. W pierwszej kolejności zobowiązane były dokonać samooceny własnej działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, następnie uzyskać zgodę organów decyzyjnych placówki oraz poddać się lustracji dokonywanej przez wytypowanego przedstawiciela klubu i uzyskać jego pozytywną opinię, którą ostatecznie formułował w oparciu o analizę i ocenę wielu konkretnych zdań wykonywanych przez szkołę.
    Założenia programowo-organizacyjne Klubu Przodujących Szkół spotkały się z dużym zainteresowaniem różnych placówek oświatowych w całym kraju.. Świadczył o tym konkretny odzew ze strony szkół naszego regionu na apel o przystępowanie do KPS. Był on bardzo szybki, gdyż pierwsza szkoła zadeklarowała chęć przystąpienia już na początku 1986r.Tą szkolą było ówczesne V LO w Toruniu. Wkrótce również inne szkoły podjęły prace przygotowawcze i kolejno stawały się rzeczywistymi członkami klubu. Wykaz faktycznie przyjętych do KPS szkół z terenu byłego województwa toruńskiego przedstawia się, jak niżej:

    Liceum Ogólnokształcące nr V w Toruniu
    Szkoła Podstawowa nr 10 w Grudziądzu
    Szkoła Podstawowa nr 4 w Toruniu
    Szkoła Podstawowa nr 8 w Toruniu
    Szkoła Podstawowa nr 20 w Toruniu
    Zasadnicza Szkoła Budowlana w Toruniu
    Gimnazjum w Cierpicach
    Gimnazjum nr 8 w Toruniu
    Gimnazjum nr 29 w Toruniu
    Gimnazjum nr 22 w Toruniu
    Zespół Szkół nr 16 w Toruniu

    Nie jest to z całą pewnością imponująca wielkość liczbowa, ale warto w tym momencie zauważyć, że istota rzeczy akurat w tej kwestii tkwiła nie w ilości szkół a jakości ich działań. W początkowych latach istnienia KPS ilość placówek w regionie pragnących znaleźć się w kręgu szkół klubowych była znacznie wyższa, lecz mimo iż wiele z nich zainaugurowało czynności przygotowawcze, to nigdy nie doprowadziło ich do końca z powodu różnorodnych i obiektywnych przyczyn.
    Klub jako struktura ogólnopolska od początku działał w ramach Krajowego Stowarzyszenia Pomocy Szkole i do dziś funkcjonuje pod jego patronatem. Jednak praktyka życia klubowego narzuciła również inne rozwiązania. Szkołami należącymi do klubu, z racji wszechstronnej współpracy z KSPS w Warszawie, w różnych regionach kraju zainteresowane są również stowarzyszenia terenowe, które utrzymują z nimi bardzo bezpośrednie, codzienne kontakty, wspierają podejmowane przez te szkoły działania, udzielają pomocy organizacyjnej i finansowej. Ten rodzaj wzajemnych relacji utrzymuje się również pomiędzy TSPS a szkołami klubowymi w naszym regionie.
    Placówki oświatowe zrzeszone w Klubie Przodujących Szkół stanowią nie tylko przykład dobrej organizacji pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, prawidłowego i efektywnego współdziałania zespołów nauczycielskich, ale są także miejscem, w którym rodzą się przeróżne inicjatywy pedagogiczne a dzieciom i młodzieży proponuje się bardzo wiele różnych form zajęć, pozwalających każdemu uczniowi na pełne i aktywne uczestnictwo w życiu społeczności szkolnej.

    W 1998 roku zorganizowano Warsztaty Klubu Przodujących Szkół. Było to wspólne przedsięwzięcie Krajowego Stowarzyszenia Pomocy Szkole w Warszawie, Toruńskiego Stowarzyszenia Pomocy Szkole oraz Szkół Podstawowych nr 8 w Toruniu. Uczestniczyło w nich ponad 120 osób reprezentujących regionalne środowisko oświatowe oraz szkoły klubowe z terenu północnych województw kraju. Tematyka spotkania ukierunkowana była pod kątem zagadnień związanych z reformą oświatową, a na część praktyczną złożyły się prezentacje dorobku wymienionych szkół.
    Na program sesji poświęconej problematyce reformy złożyły się prelekcje prof. dr hab. Lecha Witkowskiego z Instytutu Filozofii UMK na temat "Pedagogika u schyłku XX wieku", dr Stanisława Sławińskiego, doradcy MEN ds. reformy i prezesa Stowarzyszenia na Rzecz Reformy Szkolnej o programie i założeniach planowanych zmian w oświacie oraz dr Jerzego Wieczorka, dyrektora Gimnazjum Akademickiego w Toruniu, o koncepcji i zasadach funkcjonowania tej unikatowej w skali kraju placówki oświatowej.
    Szkoły Podstawowe nr 8, 22 i 29 z tej okazji przygotowały bardzo obszerne i zróżnicowane tematycznie programy własnych prezentacji. Obejmowały one propozycje rozwiązań dydaktycznych lekcji z różnych przedmiotów, zajęć pozalekcyjnych, wystawy tematyczne, poznanie obiektów i ich wyposażenia itd.

    Ilustracją realizacji kolejnych zadań w tej dziedzinie działalności może być spotkanie zorganizowane w 2002 roku przez SP nr 8 w Toruniu, które TSPS również wspierało organizacyjnie i finansowo. Motywem przewodnim tym razem było hasło "My w Europie - Europa u nas". Podejmując tę aktualną problematykę starano się zaprezentować możliwości i konkretne przykłady czynnego włączania się szkoły w trwający proces przygotowywania młodego pokolenia do przyszłego członkostwa Polski w Unii Europejskiej.
    Innym przykładem działań szkoły klubowej może być sesja pedagogiczna, którą w 2003 r. przygotowała SP nr 22 w Toruniu. Sesji przyświecało hasło "Jest taka szkoła, jest taki kraj". W programie znalazły się przykłady lekcji przedmiotowych z uwzględnieniem innowacji metodycznych, licznych form zajęć pozalekcyjnych, prezentacja indywidualnej twórczości dzieci czy różnych nowoczesnych form organizacyjnych stosowanych w szkole. Takie ujęcie założeń programowych spełniło oczekiwania, ponieważ pozwoliło na zademonstrowanie własnych doświadczeń, które jednocześnie mogły być z pożytkiem wykorzystane twórczo lub powielone w innych placówkach.
    W grudniu 2003 roku miało miejsce jeszcze jedno godne uwagi przedsięwzięcie. Jego organizatorem był Zespół Edukacyjny "Blok", którego Zasadnicza Szkoła Budowlana związana jest z Klubem Przodujących Szkół.
    Zespół był gospodarzem konferencji na temat "Rodzice i nauczyciele - wspólne cele." Część pierwsza konferencji poświęcona była zagadnieniom wzajemnych relacji pomiędzy szkołą, nauczycielami i rodzicami, zaś część druga miała charakter warsztatów szkoleniowych poświęconych tej samej problematyce. Uczestnikami byli w głównej mierze dyrektorzy, pedagodzy szkolni i przewodniczący rad rodziców.

    Mówiąc o tych sprawach należy szczególnie mocno podkreślić, że zorganizowanie tego rodzaju imprez wymagało ogromnego nakładu pracy i środków. Wielka w tym była zasługa dyrekcji szkół i całych zespołów nauczycielskich, które podejmowały się tego trudu nie tylko z myślą o doskonaleniu pracy własnej placówki, ale także kierując się chęcią dzielenia doświadczeniami z innymi. Dlatego takie dokonania zasługiwały na uznanie, ponieważ były przejawem rzeczywistego wkładu w podnoszenie poziomu oświaty.

    Przedstawione wyżej przykłady stanowią tylko skromną ilustrację pewnego odcinka pracy klubowej. Należy jednak pamiętać, że Klub Przodujących Szkół stanowi znacznie szerszą płaszczyznę wymiany doświadczeń i współpracy z innymi szkołami w całym kraju. Z tego względu przez wszystkie minione lata lokalne szkoły miały możność udziału w podobnych przedsięwzięciach w różnych regionach Polski, dzięki czemu nawiązywały ściślejszą współpracę pomiędzy szkołami i poznawały nowatorskie formy i metody pracy stosowane w innym środowisku, co kolei pozwalało przenosić je w miarę potrzeby na własny grunt.

    Klub Przodujących Szkół istnieje i działa od kilkunastu lat. Życie nie przekreśliło jego idei. Wręcz przeciwnie. Udowodniło, że cele KPS są nadal aktualne, a programową wymianę doświadczeń czy wspieranie i popularyzowanie nowatorskich działań szkół należy uznawać za rzeczy o szczególnej randze, poświęcać im wiele czasu, uwagi i wsparcia.